همراه ما باشید

صوفی در گفتگو با کاوش:

احتمال استعفای روحانی وجود دارد

احتمال استعفای روحانی وجود دارد

یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب با اشاره به اینکه ممکن است، انگیزه نمایندگان برای استیضاح وزرا و ساقط کردن کابینه در آستانه انتخابات مجلس، مسائلی غیر از منافع و امنیت ملی باشد، تصریح کرد: در این شرایط احتمال استعفای رئیس‌جمهور به دلیل سخت شدن شرایط و ناممکن بودن ادامه کار بسیار بالا خواهد بود.

به گزارش پایگاه خبری کاوش، با جدیت مجلس در پیشبرد طرح استیضاح 3 وزیر دولت دوازدهم که یکی از آنها تنها 3 ماه از تاریخ دریافت رای اعتمادش می‌گذرد، خطر سقوط کابینه بیش از پیش جدی شده است. حتی از گوشه کنار مجلس زمزمه‌هایی درباره خیز نمایندگان برای استیضاح خود رئیس جمهور نیز به گوش می‌رسد.

همین مساله سبب شده است، که نگرانی‌های در زمینه سرنوشت کشور در زمان سقوط کابینه و قرار گرفتن در وضعیت بی دولتی ایجاد شود. از سوی دیگر ناراضایتی‌های عمومی از اجرای طرح افزایش قیمت بنزین و نزدیکی زمان اجرای این طرح با برگزاری انتخابات مجلس، این گمانه را پیش می‌کشد، که شاید نمایندگان قصد دارند که با پیش‌برد پر سر و صدای طرح‌های استیضاح، هم به نوعی خود را از تصمیم دولت که برای وجهه سیاسی ویرانگر است دور کنند و هم با یک مانور تبلیغاتی، بخت خود را برای پیروزی در انتخابات افزایش دهند.

درباره موضوع استیضاح وزیران، سقوط کابینه و پیامدهای آن، دلایل و سرنوشت استیضاح وزیر نفت، انگیزه نمایندگان از پیشبرد این پروژه و بسیاری مسایل مرتبط دیگر، با «علی صوفی»، فعال سیاسی اصلاح‌طلب و وزیر تعاون در کابینه دوم اصلاحات، گفتگویی داشتیم که شرح آن را در ادامه خواهید خواند:

*آقای صوفی! همانگونه که آگاهی دارید، هم‌اکنون طرح استیضاح سه وزیر نفت، آموزش و پرورش و کشور در مجلس شورای اسلامی پیگیری می‌شود. محاسبات نشان می‌دهد که در صورت موفقیت این طرح‌های استیضاح، دولت مشمول قانون نصاب کابینه خواهد شد. به نظر شما در صورت ایجاد شدن چنین وضعیتی، شرایط دولت و به صورت عام‌تر شرایط کشور چگونه خواهد شد؟

چنین اتفاقی یک پیشامد نادر است، که اکنون احتمال دارد در کشور ما رخ دهد. اینکه حد نصاب کابینه به جایی برسد، که دولت ناچار به معرفی دوباره یک کابینه نو شود، اتفاق بدی است. چون از یک سو نشانه بی‌اعتمادی نمایندگان به دولت بوده و از سوی دیگر نیز ناکارآمدی خود دولت را نشان می‌دهد.  

البته این ضعف دولت به خود مجلس نیز بازمی‌گردد، چرا که همه این وزرا با رای اعتماد مجلس در دولت مستقر شده‌اند. به ویژه وزیر آموزش و پرورش که هنوز چیزی از دوران مسئولیت و دریافت رای اعتمادش نگذشته است.

 

*کل کابینه دولت دوازدهم نیز از همین مجلس رای اعتماد گرفته است!

بله! منظور من هم همین بود که کل دولت رای اعتماد خود را از مجلس گرفته است. یعنی همه این وزرا مورد تایید این مجلس بوده‌اند و اینکه قوه مقننه به فاصله کمی، در فکر استیضاح آنها باشد و رای عدم اعتماد بدهد، علامتی منفی برای مجلس است، زیرا نشان از این دارد، که نمایندگان در تصمیم‌گیری متزلزل بوده و دقت و ارزیابی لازم را در زمان دادن رای اعتماد به وزرا نداشته است و یا این به ذهن می‌رسد، که یک رشته متغیّرهای دیگری در دادن رای اعتماد به وزیران، اثرگذار است، که پنهان بوده و بازگو کردن آنها برای نمایندگان مجلس امکان‌پذیر نیست.

به هر روی چنین چیزی نمایندگان را از حفظ منافع ملّی و همچنین حراست از امنیت ملّی دور خواهد کرد. در واقع این کار نشان می‌دهد، که مجلس به جای اینکه به حفظ منافع ملّی فکر کند، در رای اعتماد وزیران، منافع دیگری را پیگیری کرده، که کار به اینجا رسیده است.

 

کسی باور نمی‌کند که این استیضاح‌ها، نتیجه نظارت قوی مجلس باشد! / استیضاح در آستانه انتخابات، مانور تبلیغاتی برای جلب نظر مردم است!

 

این وزرا توسط نمایندگان برگزیده شده و در راس امور قرار می‌گیرند. توسط همین مجلس هم بر عملکرد آنها نظارت می‌شود. کسی باور نمی‌کند که استیضاح‌های اخیر، نتیجه نظارت قدرتمند مجلس باشد. معمولا چنین اموری یا جنبه تصفیه حساب شخصی پیدا می‌کند یا اینکه برای رفع مسئولیت از مجلس و تبری جستن از برخی تصمیمات نادرست دولت است. در چنین شرایطی معمولا نمایندگان به این وسیله قصد دارند، تا نظر مردم را جلب کنند. به ویژه اینکه اگر در آستانه انتخابات هم باشد، یک مانور تبلیغاتی به شمار می‌آید.

البته استیضاح حق نمایندگان بوده و نشان‌دهنده حضور آنها در عرصه اجرایی کشور و نظارتشان بر عملکرد وزراست، اما این در صورتی است که استیضاح حساب شده و به دور از هیجان بوده و شائبه‌های یاد شده در آن نباشد. برای نمونه در مورد وزیر نفت، شاهد یک استیضاح حساب شده نیستیم.

 

طرح بنزین تصمیم زنگنه نبود

 

*درباره آقای زنگنه، این پرسش مطرح است که اگر ایشان استیضاح و برکنار شود، چه کسی می‌تواند در شرایط ویژه‌ کنونی که صنعت نفت با ان روبروست، جانشین شایسته‌ای برای ایشان باشد؟

بله! نخستین مساله درباره استیضاح ایشان این است، که طرح بنزین اصلا تصمیم آقای زنگنه و وزارت نبوده است. همچنین واقعی کردن قیمت بنزین الآن سال‌هاست که در دستور کار دولت‌ها قرار دارد. افزایش سالانه 20 درصدی قیمت بنزین نیز که در برنامه سوم توسعه پیش‌بینی شده بود، برای دسترسی به این هدف در میان‌مدت بود.

ارزانی قیمت بنزین اثرات منفی بسیاری دارد و قاچاق بنزین نیز، که در گذشته بسیار کمتر بود، اکنون به صورت گسترده جریان دارد و به این مشکلات افزوده شده است. من به یاد دارم، که در دولت آقای خاتمی نیز بحث گسترده‌ای پیرامون واقعی شدن نرخ بنزین انجام گرفت، امّا چون تبعات تورمی شدیدی برای آن پیش‌بینی می‌شد، این کار از اندازه‌ای که در قانون برنامه سوم پیش‌بینی شده بود فراتر نرفت. در همان زمان هم استدلال وزیر نفت(بیژن نامدار زنگنه) این بود، اگر قرار است قیمت بنزین واقعی شود، هنگامی می‌توان از آن دفاع کرد، که واردات خودرو آزاد شده و خودروهای کم مصرف جایگزین انواع پرمصرف موجود شود. در واقع باید به مردم کمک شود، که به خودروهای کم‌مصرف دارای فناوری روز دنیا دسترسی داشته باشند. در این صورت حتی اگر قیمت بنزین بالا هم برود، مردم رضایت خواهند داد و از سوی دیگر با درآمد به دست آمده از افزایش قیمت، می‌توان حمل و نقل عمومی را نیز تقویت کرد. همچنین آلودگی کمتر می‌شد و با نو شدن خودروها، شهرهایمان نیز رنگ و روی بهتر پیدا می‌کرد.

 

مافیای صنعت خودرو مانع از آزادسازی قیمت بنزین در دولت اصلاحات شد

 

این طرح موجه بود، اما روشن بود که اجرای آن به دلیل وجود مافیای صنعت خودرو و مخالفت آنها با مشکل روبرو شده و متوقف خواهد شد. همین هم شد و این گروه‌ها با طرح وزیر نفت مخالفت کرده و جلوی آن را گرفتند. البته این طرح هیچ‌گاه در قالب یک لایحه به مجلس تقدیم نشد، اما طرح کردنش در همان هیئت دولت نیز چندان پیش نرفت و در نهایت  اجازه افزایش قیمت بنزین بیش از اندازه مقرر در قانون برنامه سوم داده نشد.

طرح هدفمند کردن یارانه‌ها نیز در زمان آقای احمدی نژاد تصویب و به وسیله دولت ایشان اجرا شد، با دو نظر همراه بود، که یکی اجرای تدریجی را پیشنهاد می‌کرد و دیگری بر این باور بود که آزادسازی یکباره قیمت بنزین روش بهتری است. به هر روی دولت آقای احمدی نژاد اجرای یکباره و ضربتی را پسندید، که در پی آن شاهد آثار تورمی سنگینی بودیم و خود طرح هم کاملاً از اهدافش دور شد، تا اینکه این مساله به دولت آقای روحانی انتقال پیدا کرد و ایشان نیز در پی اجرای آن بودند.

 

روشن نیست که چرا روحانی تصمیمات مهم اقتصادی را در بدترین زمان ممکن می‌گیرد!

 

اما چیزی که در مورد اقدام دولت در این زمینه عجیب است و تا اندازه‌ای فهم همگانی را مشکل می‌کند، این است که چرا دولت، این گونه تصمیمات را در بدترین زمان ممکن می‌گیرد؟ مانند گران کردن نرخ ارز پس از اعتراضات سال 96 و اکنون هم تصمیم گران کردن بنزین، درست در نزدیکی انتخابات مجلس و در شرایطی که مردم زیر سنگین‌ترین فشارهای تحریمی قرار دارند، تا موجب ایجاد نارضایتی شدید در میان جامعه شود.

با این همه من وزیر نفت را در این رابطه مقصر نمی‌دانم. همانگونه که مقام معظم رهبری نیز فرمودند، این طرح، تصمیم سران قوا بوده و طبعا اگر قرار باشد که در قوه مجریه نیز کسی مورد پرسش قرار بگیرد، آن شخص نه وزیر نفت که رئیس‌جمهور است، که باید پاسخگو باشد. بر این پایه به نظرم این واکنش‌هایی که به صورت استیضاح ظاهر شده است، نه تنها مشکلی را حل نخواهد کرد، بلکه مشکل‌آفرین نیز خواهد بود

 

کابینه بعدی قطعا ضعیف‌تر از کابینه کنونی خواهد بود

 

*مساله دیگری که وجود دارد این است، که خود نمایندگان به نتایج کارشان آگاهی دارند، یعنی آنها می‌دانند، که با موفقیت این طرح‌های استیضاح کابینه سقوط خواهد کرد. حتی چند تن از نمایندگان به روشنی بر این مساله تاکید دارند و یکی از آنان نیز این کار را مقدمه استیضاح رئیس‌جمهور برشمرده است. با این شرایط، وضعیت کشور چگونه خواهد شد؟ هنگامی که مجلسی تا این سطح از تنش با دولت پیش می‌رود که کابینه را ساقط کند، آیا گرفتن رای اعتماد از این مجلس، آن هم برای 19 وزیر کار ساده‌ای خواهد بود؟

بله! قطعاٌ همین گونه است. ضمن اینکه دولتی، که اصطلاحاً دیگر دولت مستعجل است و در سال پایانی عمرش قرار گرفته است، نمی‌تواند یک کابینه قدرتمند را تشکیل دهد. قطعاً کابینه بعدی، ضعیف‌تر از کابینه کنونی خواهد بود، زیرا هیچ مدیر توانمندی حاضر نمی‌شود، که در یک چنین شرایطی، که کار کردن بسیار سخت و مشکل است، زیر بار مسئولیت برود. آن هم برای یک بازه زمان یک سال اندی! پس عملاً دولت ضعیف‌تر از گذشته خواهد شد.

 

زمان مناسب برای استیضاح رئیس جمهور از دست رفته است/  ممکن روحانی خودش استعفاء دهد/ اگر مجلس آینده تندرو باشد به دنبال طرح عدم کفایت سیاسی رئیس جمهور خواهد رفت

 

*نظر شما در مورد استیضاح رئیس جمهور چیست؟ چون آنگونه که برخی نمایندگان اظهار می‌کنند، در حال گردآوردن نیروی خود در راستای استیضاح آقای روحانی هستند. به نظر شما اگر چنین هدفی به واقعیت بپیوندد، آیا در شرایط کنونی، کشور درگیر یک بحران جدی نخواهد شد و این هدف نمایندگان برای کشور خطرساز نیست؟

بله ممکن است خطرناک باشد. اگر برای نمونه یک سال پیش این اتفاق می‌افتاد، می‌شد گفت که مخالفان به این فکر هستند؛ که یک انتخابات دوباره برگزار شود و رئیس‌جمهور مناسبی انتخاب شود، اما اکنون دیگر این زمان از دست رفته است. از سوی دیگر حتی ممکن است که با این وضعیت، خود آقای رئیس‌جمهور تصمیم به این کار بگیرد و دیگر حاضر به ادامه کار نباشد، چون از یک سو تکلیف مجلس آینده با این پیش‌بینی‌هایی که درباره سطح پایین مشارکت می‌شود روشن نیست و ممکن است مجلس در دست چهره‌های تندرو قرار بگیرد و طرح عدم کفایت سیاسی و سقوط رئیس جمهور هدف اصلی آنها باشد. در هر حال شرایط برای کار کردن بسیار دشوار خواهد شد.

*اگر چنین اتفاقی در شرایط دشوار کنونی که تحریم و مشکلات اقتصادی بسیار سنگین است، رخ دهد، به نظر شما کشور بدون دولت چگونه می‌تواند امور را اداره کند؟

کار بسیار سخت خواهد شد. کشور از حالت عادی خارج شده و وارد حالت فوق‌العاده می‌شود. 

درباره نویسنده

ثبت دیدگاه