همراه ما باشید

کاوش بررسی می‌کند؛

چرا یارانه احمدی‌نژاد خوب بود و یارانه روحانی بد شد؟

چرا یارانه احمدی‌نژاد خوب بود و یارانه روحانی بد شد؟

در حالی که اصلاح قیمت انرژی در دولت احمدی نژاد با شدت و گستردگی بیشتری انجام شد و مدت زمان پرداخت یارانه‌ها نیز 2 سال بیشتر نبود؛ اما دید عمومی درباره آن بسیار مثبت‌تر از پرداخت 6 ساله یارانه توسط دولت روحانی و طرح وی درباره اصلاح قیمت است، که تنها روی بنزین اجرا شده و همراه با پرداخت یارانه نقدی بیشتر نیز هست.  

به گزارش پایگاه خبری کاوش، همراه با اجرای افزایش قیمت وسهمیه‌بندی بنزین، دولت به شهروندان قول داد که درآمد به دست آمده از این افزایش نرخ به تمامی برای پرادخت نقدی به خود شهروندان اختصاص دهد. همچنین دولت «حسن روحانی» تا امروز، بیش از 6 سال است که یارانه‌های نقدی مربوط به افزایش قیمت حامل‌های انرژی را که در دولت پیش از او به اجرا گذاشته شده بود، به صورت مرتب پرداخت کرده است.

در برابر این عملکرد دولت یازدهم و دوازدهم، دولت «محمود احمدی‌نژاد» که آغازگر طرح آزادسازی نرخ حامل‌های انرژی و نخستین پرداخت کننده یارنه نقدی در ایران بود، تنها به مدت  2 سال اجرای طرح و پرداخت یارانه را بر عهده داشت. البته در همین 2 سال نیز پرداخت یارانه به مشکلات و انتقادهای بسیاری از سوی کارشناسان امر روبرو بود.

 

مشکل سیاست‌مداران با یارانه چیست؟

 

اما آنچه تقریبا برای همه روشن است، اینکه دیدگاه عمومی جامعه و شهروندان درباره عملکرد احمدی‌نژاد بسیار مثبت‌تر از نگرش آنها نسبت رفتار دولت روحانی در همین زمینه است. همچنین بسیاری از کارشناسان و فعالان سیاسی اصولگرا که از طرح هدفمندی‌سازی یارانه در دوره احمدی نژاد حمایت می‌کردند، اکنون منتقد طرح بنزین هستند و اصلاح‌طلبان نیز چندان مثبت به داستان نگاه نمی‌کنند.

انگیزه بسیاری از اصولگرایان در مخالفت با عملکرد روحانی به خوبی روشن است. دلیل اصلی این برخورد می‌تواند، انگیزه‌های جناحی باشد و اینکه در دولت دوازدهم با پرداخت یارانه بنزین، در واقع ابزار سنتی اصولگرایان که همان پرداخت نقدی بود را از چنگ آنان بیرون کشیده است. همین موضوع موجب ناراحتی بسیاری از چهره‌های این جناح شده است، که روی این موضوع برای شعارهای انتخاباتی خود حساب ویژه‌ای باز کرده بودند.

اصلاح‌طلبان نیز بیشتر از زمان اجرای طرح و نزدیکی آن به انتخابات مجلس ناراضی هستند و اینکه چرا دولت روحانی ملاحظه وضعیت آنان را نکرده است.

 

شرایط اقتصادی

 

اگر از زاویه نگاه جامعه به موضوع نگاه کنیم شاید از دیدگاه ظاهری چندان تفاوتی در عملکرد روحانی و احمدی‌نژاد وجود نداشته باشد و حتی بتوان گفت که روحانی مبلغ بیشتری نیز پرداخت کرده است، اما این همه داستان نیست. باید توجه داشت که اقدامات اصلاحی و پرداخت یارانه دولت احمدی نژاد در شرایطی انجام گرفت که کشور هنوز وارد روکو اقتصادی نشده بود و گردش پول نفت گران قیمت در بخش‌های گونگون اقتصادی اقشار جامعه را منتفع می‌کرد، که همین عامل سبب می‌شد تا مردم بهتر بتوانند گرانی حامل‌های انرژی را تاب بیاورند. در حالی که پرداخت روحانی در شرایطی انجام شد و می‌شود که کشور بیشتر این بازه زمانی را در رکود نسبی و مطلق اقتصادی به سر برده و مردم از توان مقاومت بالایی در برابر گرانی برخوردار نیستند.

 

قدرت خرید یارانه‌ها

 

از سوی دیگر با نگاهی به نرخ دلار در سال آغاز طرح هدفمندی که میانگین آن هزار تومان بود و مقایسه آن با نرخ 12 هزار تومانی دلار در سال جاری، به سادگی می‌توان به قدرت خرید یارانه پرداختی احمدی‌نژاد در آغاز راه و مبلغ پرداخت روحانی در همین روز جاری پی برد. که دست کم به یک دوازدهم روز نخست رسیده و حتی با افزودن مبلغ ناشی از افزایش قیمت جدید نیز، این افت چندان جبران نخواهد شد.

هرچند در همان سال‌های آغاز پرداخت توسط دولت احمدی‌نژاد نیز وضعیت تورم و نرخ ارز به جایی رسید که قدرت خرید یارانه‌ها به یک سوم کاهش پیدا کرد، اما آنچه همواره بیشترین اثر را در ذهن مردم می‌گذارد همان حرکت نخست و تاثیر آن در آغاز راه است که در مورد دولت احمدی‌نژاد باید پذبرفت که حرکت کار سازی بوده است.

 

نوع پرداخت یارانه و جامعه هدف

 

مورد دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد، این بود که احمدی‌نژاد یارانه را بدون استثنا در میان همه اقشار جامعه و به صورت یکسان توزیع کرد، هرچند بسیاری به این روش انتقاد داشتند، اما امتیاز آن برای دولت این بود که هیچ‌کس بدون یارانه باقی نماند و این همان چیزی است که دولت روحانی از آن بی‌بهره است.

در واقع حسن روحانی نخست با خذف یارانه برخی اشخاص و خانواده‌ها بخشی از جامعه را ناراضی کرد و اکنون نیز با واریز کمک هزینه بنزین در یک روش ناروشن و بدون اینکه مشخص شود چه کسانی دریافت خواهند کرد یا نخواهند کرد، بسیاری دیگر را ناراضی کرده و بی اعتمادی عمومی را نیز گسترش داده است. در واقع با وجود اینکه دولت اعلام کرده است که این پول به سه چهارم افراد جامعه تعلق خواهد گرفت، اما هنوز شمار بسیاری که از قضا وضع مالی چندان خوبی نیز ندارند، مبلغی دریافت نکرده‌اند، که همین موضوع منطق ودرستی پرداخت را زیر سوال برده است.

روی هم رفته می‌توان گفت که هرچند عملکرد دو رئیس جمهور تفاوت شکلی چندانی ندارد، اما شرایط اقتصادی و سیاسی کشور و زمان اجرای طرح‌ها سبب شده که یک مجری محبوب و دیگری منفور شود.

 

درباره نویسنده

ثبت دیدگاه