همراه ما باشید

کاوش گزارش می‌دهد؛

شمارش معکوس برای روز سرنوشت برجام

شمارش معکوس برای روز سرنوشت برجام

پایان مهلت ایران به اروپا برای برنداشتن گام چهارم کاهش تعهدات برجامی، در آستانه اتمام است و هنوز غرب برای نجات برجام اقدامی انجام نداده است.

به گزارش پایگاه خبری کاوش،مهلت 60 روزه جمهوری اسلامی ایران به کشورهای اروپایی عضو برجام پایان یافت. با وجود اینکه گفتگوها میان دو طرف همچنان ادامه دارد، اما پیشرفت محسوسی در این روند به چشم نمی‌خورد و به نظر نیز نمی‌رسد که سه کشور اروپایی عزم کافی و یا به صورت کلی امکاناتی برای تامین منافع ایران در برجام داشته باشند.

 

اعلام گام چهارم توسط شخص رئیس جمهور

 

به این ترتیب، احتمال دارد که در هفته آینده، شاهد برداشته شدن گام چهارم کاهش تعهدات برجامی از سوی ایران باشیم. هم‌اکنون کارشناسان و مسئولان مرتبط در حال بررسی برای انتخاب گزینه‌هایی برای اقدام در گام چهارم هستند و اعلام شده است که برداشته شدن گام چهارم، به وسیله شخص رئیس جمهور اعلام خواهد شد.

این مساله از آن رو دارای اهمیت است که براداشته شدن گام‌های پیشین همواره از سوی سخنگوی سازمان انرژی اتمی اعلام می‌شد؛ اما اینکه رئیس جمهور شخصا این کار را بر عهده گرفته است نشان‌دهنده آن است که گام چهارم داری تفاوتی کیفی با سه بخش پیشین است.

نگرانی 3 کشور اروپایی نیز رو به افزایش است، آنها که نه از تلاش برای ترتیب دادن یک ملاقات میان حسن روحانی و ترامپ به نتیجه‌ رسیدند و نه تهدیدهای خروجشان از برجام از در صورت ادامه کاهش تعهدات هسته‌ای ایران کارگر افتاد، اکنون نگران حرکت بعدی ایران هستند.

 

نگرانی اروپا، محدود شدن گزینه‌های کم‌اهمیت ایران!

 

اروپا از این هراس دارد که ایران در سه گام گذشته، تقریبا تمام اقداماتی که به ساختار اصلی برجام آسیبی وارد نمی‌کرد را انجام داده است و اکنون در آستانه برداشتن گام چهارم، اگر بخواهد بازهم ساختار اصلی برجام را حفظ کند، گزینه‌های بسیار کمی در دست دارد. از سوی دیگر با اعلام اینکه روحانی، شخصا در این زمینه وارد عمل خواهد شد، این احتمال را به وجود آورده است که ایران قصد دارد بخشی از تعهدات اساسی خود را متوقف سازد و به بیان دیگر زمان گریز هسته‌ای، که به مدت زمان لازم برای ساخت بمب اتم اشاره می‌کند را کاهش دهد.

 

پیامدهای احتمالی گام چهارم

 

اما اینکه پیامدهای گام چهارم چه می‌تواند باشد، در یک نگاه کلی می‌توان این گزینه‌ها را پیش بینی‌کرد: کاهش تهعدات به حدی که اروپا را مجبور به انجام اقدامی ملموس در جهت تامین منافع ایران کند و دیگری کاهش تعهدات در سطحی که اروپا از برجام خارج شده و با فعال کردن مکانیز ماشه به تحریم‌های امریکا بپیوندد. در مورد آخر می‌توان لغو قطعنامه 2231 سازمان ملل را را نیز  به عنوان بدبینانه‌ترین گزینه در نظر گرفت.

در مورد قطعنامه سازمان ملل نیز برخی از تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند که  حتی در صورت خروج طرف‌های اروپایی از برجام، ایران بازهم به نوعی در معاهده باقی خواهد ماند تا فرصت لغو قطعنامه 2231 را برای طرف مقابل از میان ببرد.

 

اروپا از برجام خارج نخواهد شد؟

 

در این زمینه «حشمت‌الله فلاحت‌پیشه» نماینده مجلس و تحلیل‌گر مسایل بین‌الملل، بر این باور است که اروپا به سوی هیچ یک از دو گزینه فعال کردن مکانیزم ماشه و لغو قطعنامه  نخواهد رفت. وی در گفتگوی اخیر خود با دیپلماسی ایرانی  اظهار کرد: من معتقدم که سه کشور آلمان، فرانسه و انگلستان به دنبال فعال کردن مکانیسم ماشه نخواهد بود. چون به هر حال اروپایی ها با اشراف به شرایط کنونی علاقه و تمایلی به وارد شدن در فضای بحرانی تر با جمهوری اسلامی ایران نیستند. چرا که با بحرانی‌تر شدن فضا امکان اینکه مدیریت و کنترل از دست آنها خارج شود، وجود دارد و به این ترتیب بیشترین آسیب از نظر سیاسی و به خصوص امنیتی به خود اروپایی ها باز می گردد.

ور در مورد احتمال لغو قطعنامه نیز گفت: به نظر من این شرایط را باید در آن طرف دید. چون در حال حاضر اعضای باقیمانده در برجام بیشتر از جمهوری اسلامی ایران نگران احیای دوباره قطعنامه های شورای امنیت هستند، چرا که شرایط و فضای بین الملل در سایه بازگشت قطعنامه ها به شدت متفاوت از اکنون خواهد بود. لذا اعضای باقیمانده در برجام هم دغدغه این را دارند که فضا به آن سمت نرود. زیرا که در آن صورت شرایط بیش از پیش امنیتی و حساس خواهد شد. از این رو این بازیگران به فکر احیای دوباره قطعنامه‌ها علیه ایران نیستند، به گونه ای که این مسئله به یکی از دغدغه روسیه و چین نیز بدل شده است که دیگر اعضاء را از ارجاع دوباره پرونده به شورای امنیت منصرف کنند.

حال باید دید که در هفته آینده ایران چه اقداماتی را در گام چهارم رونمایی خواهد کرد و واکنش طرف مقابل چه خواهد بود.

درباره نویسنده

علیرضا حسینی مشاهده تمام مطالب

ثبت دیدگاه