همراه ما باشید

تاجیک در گفتگو با کاوش:

از ابتکار صلح هرمز در حد خودش انتظار داشته باشیم

از ابتکار صلح هرمز در حد خودش انتظار داشته باشیم

دستگاه سیاست خارجی ایران طرح مکتوب ابتکار صلح هرمز را به کشورهای مدنظر خود در این همکاری ارسال کرده است و قرار است جزییات آن انتشار عمومی یابد. براساس این طرح ۸کشور حاشیه خلیج فارس در یک همکاری امنیتی مشارکت خواهند جست.

به گزارش کاوش، با نصرت‌الله تاجیک کارشناس مسائل منطقه‌ای در این باره گفت‌وگو کردیم.

طرح ابتکار صلح هرمز چه اهمیتی دارد؟

این طرح را اگرچه مثمر ثمر نمی‌دانم اما به‌طور کلی معتقدم ما باید بتوانیم بهترین روابط را با کشورهای همسایه‌مان داشته باشیم. من معتقدم کشوری که ۱۵همسایه دارد و هرکدام از این همسایه‌ها طیفی از رنگ‌ها هستند که می‌توانیم از آنها استفاده کنیم، در این صورت تحریم اصلا نباید به ما فشار بیاورد. الآن اگر تحریم‌ها به ما فشار می‌آورد یک قسمتش سوءمدیریت داخلی است و قسمت دیگرش اینکه ما روابط خوبی با همسایگان‌‌مان نداریم. ما اگر روابط همسایگی‌مان را سروسامان بدهیم، خیلی نیاز نداریم که در صحنه بین‌المللی امتیاز بدهیم.

از تعبیر مگاپروژه درخصوص ابتکار صلح هرمز استفاده کرده‌اید. این طرح از نظر شما مردود است چون مبتنی بر واقعیت نیست یا اینکه چندان ابعادش برای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس آشکار نیست؟

این طرح به عقیده من جزییاتش معلوم نیست. از میان ۸کشور مدنظر این طرح حداقل ۳کشور دیگر غیر از ایران باید از آن حمایت کنند. نمی‌خواهم نقل بزنم اما آقای رئیس‌جمهور اسم این طرح را در سالروز شروع جنگ ایران و عراق آورد و بعد هم در سازمان ملل درباره‌اش صحبت کرد. اگر می‌خواهیم طرحی جا بیفتد کار تخصیص منابع و لابی‌گری دارد. کار آکادمیک دارد. باید همه این جنبه‌ها دیده شود تا مشخص شود چقدر عملی است. این که ما خوش‌مان بیاید که اسمش را ابتکار صلح هرمز بگذاریم کاری پیش نمی‌برد. من به‌عنوان یک کارشناس فکر نمی‌کنم خیلی زمینه قوی‌ای -حداقل اکنون- برای اجرای این طرح وجود داشته باشد، مگر اینکه یک سری مشکلات‌مان در منطقه حل شود، بعد روال اجرایی و جا انداختن این طرح‌ها نیز طی شود.

با فرض اینکه ایران در تحولات اخیر منطقه دست برتر را داشته باشد، آیا طرح ابتکار صلح هرمز می‌تواند با این هدف مطرح شده باشد که کشورهای عربی را برای دستیابی به تفاهمی با ایران تحت فشار قرار دهد؟

نه. طرح هرمز۲نقطه ضعف اساسی دارد. نخست اینکه عکس‌العمل به طرح ائتلاف آمریکاست. معمولا طرحی که عکس‌العمل باشد فایده‌ای ندارد. طرح باید جوهری و ذاتی باشد، یعنی ما در منطقه یک سلسله کار با هم بکنیم و سپس به این نتیجه برسیم که وسط خلیج فارس یک فانوس دریایی بگذاریم و اسمش را هم ابتکار هرمز بگذاریم. ولی وقتی که ما هنوز به تفاهم با هیچ کشوری نرسیده‌ایم، اینکه مقام اجرایی اول کشور بیاید طرح صلح هرمز را مطرح کند، مفید نیست. ارائه چنین طرح‌هایی جنبه کن فیکون در روابط ایران با کشورهای همسایه خلیج فارس ندارد. از بالا شدنی نیست. این از آن طرح‌هایی است که باید از محافل آکادمیک بجوشد و بالا رود. دوم هم اینکه به دلیل تحولاتی که در خلیج فارس در خصوص کشتی‌های نفتی اتفاق افتاده است ما طرحی را پیشنهاد کردیم که در همین حد ظرفیت دارد. بیشتر نباید از آن انتظار داشت. ما در مقطعی در مظان اتهام بودیم که ایران دارد منطقه را به آشوب می‌کشد و آمدیم در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل چنین طرحی را ارائه کردیم. اینکه بخواهیم به طرح صلح هرمز امید ببندیم واهی است. تا زمانی که سرمایه‌گذاری مادی و معنوی نکنیم و روند اصلاح روابط ۲جانبه با کشورهای منطقه را دنبال نکنیم، امیدی به اجرای این طرح در منطقه نیست. واینکه بخواهیم به کشورهای منطقه فشار بیاوریم تا با ما همکاری کنند، به‌اعتقاد من هیچ همکاری‌ای در اثر فشار مفید نخواهد بود.

حمله به کشتی نفتی ایران، امیدها نسبت به طرح صلح هرمز را کاهش داد؟

به‌عنوان یک تحلیلگر سیاسی تا زمانی‌که حداقل یک تصویر ناروشن و مبهم وجود نداشته باشد نمی‌توانم نسبت به آن اظهارنظر قطعی کنم، ولی معتقدم اینها از شیطنت‌هاست که می‌تواند از سوی رژیم صهیونیستی انجام شده باشد، می‌تواند خرابکاری دولت دیگری باشد و حتی می‌تواند از سوی سعودی‌ها باشد. این هیچ استبعدادی ندارد، یعنی اگر می‌گوییم سعودی علائمی می‌فرستد که به سمت نرمالیزاسیون یا طبیعی‌سازی روابط می‌رود این مفهومش این نیست که سعودی‌ها دست‌شان را بالا برده باشند و سلمنا سلمنا می‌کنند. سعودی‌ها ممکن آن برگ بازی را داشته باشند و این برگ را هم در دست گرفته باشند که به‌قولی زدی ضربتی، ضربتی نوش کن. آنها شاید خواسته‌اند با فرض حمله ایران به تأسیسات نفتی آرامکو یک اقدام مقابله به مثل انجام داده باشند. این مرسوم است، یعنی حتی اگر کسی بخواهد جنسش را بفروشد، ترجیحا سعی می‌کند با قیمت بالاتر بفروشد. این هم یکی از شرایط بالابردن قیمت یا همان مذاکرات است.

درباره نویسنده

امید کرمانی‌ها مشاهده تمام مطالب

ثبت دیدگاه